Zandstrooien in Lommel erkend als Vlaams Immaterieel Cultureel Erfgoed
De Lommelse Erfgoedpost – de digitale nieuwsbrief van Erfgoed Lommel – van 18 oktober 2025 beschreef reeds dat Erfgoed Lommel vzw op 6 oktober 2025 – samen met zandkunstenaar Theo Grobben, de werkgroep ‘Zandstrooien’, en Visit Lommel – een aanvraag indiende om het zandstrooien in Lommel te laten erkennen als Vlaams Immaterieel Cultureel Erfgoed.
Het zandstrooien in Lommel is een erfgoedtraditie die nauw verbonden is met de industriële zandontginning in onze stad. Maar het is helaas een traditie die weinig tot geen relicten oplevert. Een opname in de officiële Inventaris Vlaanderen van het Immaterieel Cultureel Erfgoed – een initiatief van de Vlaamse overheid – biedt dan ook een duidelijk perspectief naar de toekomst.
Een Expertencommissie Immaterieel Cultureel Erfgoed boog zich over het aanvraagdossier en leverde op 3 december 2025 hierover een positieve beoordeling die luidde als volgt:
“De commissieleden vinden het een goed dossier, rond een lokale, eerder kleine traditie van een kleinere erfgoedgemeenschap. De verwevenheid met de zandwinning en ‘zandstad Lommel’ is hierbij zeker een sterkte.”
“Dat Erfgoed Lommel dit dossier mee draagt, en dat er een werkgroep is, vindt de commissie zeker ook een sterkte. Het geeft aan dat er goed is nagedacht over de aanvraag en over de verdere opvolging en inbedding. Aangezien het gaat om een kleine gemeenschap van een aantal betrokkenen, is dit een goede zaak.”
“In het dossier komt de inzet op jongeren sterk naar voren. Dat de commissie hiermee inzet op vergrijzing als bedreiging vindt de commissie heel lovenswaardig. In (meer) samenwerking met het Deeltijds Kunst Onderwijs, ziet de commissie nog kansen. Zo kan de erfgoedgemeenschap ook nog wat meer worden verbreed.”
Op 2 februari 2026 mochten we het heuglijke nieuws ontvangen dat Caroline Gennez, Vlaams minister van Cultuur, het positieve advies van de Expertencommissie integraal volgde: in het kader van een Ministerieel Besluit betreffende de plaatsing van immaterieel cultureel erfgoed op de Inventaris Vlaanderen van Immaterieel Cultureel Erfgoed besloot de minister om het zandstrooien op die inventaris te plaatsen.
“Daarmee verbindt de erfgoedgemeenschap zich ertoe om zich blijvend in te zetten voor het borgen van het zandstrooien immaterieel cultureel erfgoed waarbij borgen betekent zorg dragen voor het immaterieel cultureel erfgoed zodat het wordt overgedragen naar toekomstige generaties,” aldus de minister.
Een mooie bekroning voor de samenwerking tussen Erfgoed Lommel, een groep gedreven vrijwilligers die vorm kreeg in de werkgroep ‘Zandstrooien’, en Visit Lommel met steun van de Stad Lommel.
